ابراهيم عاملي ( موثق )

54

تفسير عاملي ( فارسي )

مجهز به آن ، آزموده و آماده بجايگاه خلافت او و روى زمين فرستاد تا براى چنين پيش آمدها كه پيوسته گرفتار آن خواهد بود ورزيده باشد و از تكرار آن بر حذر . و آيا بهشت و ملائكه و آدم و شيطان و اين سرگذشت بكجا بوده است و آن سخنان چگونه بوده است ؟ اين گفته‌ى قرآن و ديگر همانند آن كه در قرآن فراوان است از عالم غيب خداوندى است كه جز علم او چيزى به آن نرسد . و آنچه اين گونه گفته‌ها بحقايق وجود اشاره مىكند و انديشه‌ى ما را اصلاح مىكند و روابط موجودات را با يكديگر نشان مىدهد و خوى و ارزش آدمى را مىرساند بهره‌ى ما از اين داستانها است و البتّه انكار آن ز نادانى است كه چون نمىتوانيم دريابيم ، نمىپذيريم . * ( اهْبِطُوا مِنْها جَمِيعاً ) * 38 - مجمع : ابو علىّ گفته است جهت تكرار جمله‌ى * ( ( اهْبِطُوا ) ) * در اوّل براى فرود آمدن از بهشت به آسمان و دوّم براى فرود آمدن از آسمان است بر زمين و بعضى گفته‌اند : اوّل براى روشن كردن حال عداوت است و دوّم براى بيان و توضيح تكليف و راهنمائى است . تفسير سيد احمد خان هندى بترجمه‌ى فخر داعى : قصّه‌ى ورود آدم ببهشت و هبوطش از آن زبان حال فطرت انسان است كه تا وارد مرحله‌ى تكليف نشده است در بهشت است . شعر : طفلى و دامان مادر خوش بهشتى بوده است چون بپاى خود روان گشتيم سرگردان شديم كشف الاسرار : گفتند : آدم و ابليس هر دو نافرمانى كردند چرا اوّلى مصون ماند و دوّمى ملعون شد ؟ جواب اين است كه اوّلى از شهوت بود و قابل مغفرت و دوّمى از كبر و نخوت بود كه سزاى آن لعنت است گفتند چرا آدم را بيك لغزش از بهشت بيرون كردند ولى اولاد او همه روزه هزاران گناه مىكنند و آسوده‌اند ؟ جواب اين است كه آدم با مقام قرب بحقّ نافرمانى كرد ولى اولادش در عالم خاك هستند كه غمكده است و جاى محنت و يك لغزش با قرب حقّ بالاتر است از همه‌ى معاصى در گرفتارى و ابراهيم از خدا پرسيد چرا آدم را از بهشت بيرون كردى ؟ جواب شنيد مگر نميدانى جفاى